Mətbuatda - architecture.az https://architecture.az/ az Memar: WUF13 Azərbaycanda gələcək şəhərlərin daha dayanıqlı və innovativ qurulmasına imkan verəcək https://architecture.az/209-memar-wuf13-azrbaycanda-glck-shrlrin-daha-dayaniqli-v-innovativ-qurulmasina-imkan-verck.html https://architecture.az/209-memar-wuf13-azrbaycanda-glck-shrlrin-daha-dayaniqli-v-innovativ-qurulmasina-imkan-verck.html https://architecture.az/209-memar-wuf13-azrbaycanda-glck-shrlrin-daha-dayaniqli-v-innovativ-qurulmasina-imkan-verck.html Thu, 16 Apr 2026 08:49:17 +0400 index Müasir şəhərsalma yanaşmaları həm keçmişin təcrübəsinə, həm də gələcəyin çağırışlarına əsaslanmalıdır. Azərbaycanda bu sahədə yeni baxışların formalaşmasına ehtiyac var və bu prosesdə xüsusilə praktik memarlar mühüm rol oynaya bilərlər. Ölkədə şəhərsalma yanaşmalarında hələ də sovet dövründən qalma müəyyən stereotiplər hiss olunur. Uzun illər formalaşmış bu modeldən çıxmaq, dünyada baş verən müasir tendensiyaları öyrənmək və tətbiq etmək vacibdir. Çünki bu gün şəhərlər sadəcə yaşayış məkanı deyil, həm də ölkənin imicini formalaşdıran əsas elementlərdən biridir. Buna görə də BMT-nin Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun On Üçüncü Sessiyasına (WUF13) Azərbaycanın ev sahibliyi etməsi ölkəmiz üçün önəmli hadisə olacaq.

Bu fikirləri AZƏRTAC-a açıqlamasında Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvü, memar İlqar Əliyev səsləndirib.

Memar qeyd edib ki, beynəlxalq tədbirlərin Azərbaycanda keçirilməsi ölkənin inkişafını və potensialını nümayiş etdirmək baxımından əhəmiyyətlidir: “Böyük və estetik layihələr şəhərin gücünü, iqtisadi və mədəni səviyyəsini göstərir. Memarlıq yalnız gözəllik yaratmaq üçün deyil, həm də cəmiyyəti ifadə etmək üçündür. Müasir şəhərsalma ekoloji yanaşma ilə sıx şəkildə əlaqələndirilməlidir. Ekologiya yalnız yaşıllıq demək deyil. Bu, canlı və cansız mühit arasında balansın qorunmasıdır. Yeni tikililər zamanı həmin ərazilərdə mövcud olan təbii həyat nəzərə alınmalıdır. İnsan fəaliyyəti təbiətə minimum zərər verməlidir”.

İlqar Əliyev vurğulayıb ki, dünyada artıq şəhərlərin daha az məhsuldar və ya istifadəsiz ərazilərdə salınması tendensiyası güclənir: “Məhsuldar torpaqları qorumaq üçün şəhərlər qayalıq, səhralıq və ya kənd təsərrüfatına yararsız sahələrdə inkişaf etdirilə bilər. Bu, həm ekoloji balansı qoruyar, həm də resurslardan daha səmərəli istifadə imkanı yaradar”.

Memar əlavə edib ki, gələcəyin memarlığında materiallardan səmərəli istifadə əsas prinsiplərdən biri olmalıdır: “Az materialla daha funksional və davamlı layihələr hazırlamaq lazımdır. Minimalizm yalnız estetik yanaşma deyil, həm də resursların qorunması deməkdir”.

İlqar Əliyev müasir memarlıqda innovativ layihələrin mümkünlüyünə də diqqət çəkib: “Artıq elə konsepsiyalar var ki, yaşayış sahələri ilə təbiət inteqrasiya olunur – çoxmərtəbəli binalarda yaşıllıq zonaları, açıq məkanlar, hətta miniekosistemlər yaradılır. Bu cür yanaşmalar şəhər həyatının keyfiyyətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır”.

Memarın sözlərinə görə, beynəlxalq əməkdaşlıq və təcrübə mübadiləsi bu sahədə irəliləyiş üçün əsas şərtlərdəndir. Bu baxımdan WUF13 dünyanın bu sahədə önəmli insanlarını bir araya gətirərək təcrübə mübadiləsi üçün əlverişli platformaya çevriləcək: “WUF13 Azərbaycanın şəhərsalma və dayanıqlı inkişaf sahələrində qazandığı təcrübəni dünyaya təqdim etmək imkanı yaradacaq. Eləcə də xarici təcrübə ilə tanış olmaq üçün fürsətlər verəcək. Xarici memarların ideyaları ilə tanış olmaq, eyni zamanda, yerli təcrübəni paylaşmaq gələcək şəhərlərin daha dayanıqlı və innovativ qurulmasına imkan verəcək”, - deyə İlqar Əliyev vurğulayıb.

Müxbir – Pərvanə Qafarova

AZƏRTAC

]]> Не просто квадратные метры https://architecture.az/134-ne-prosto-kvadratnye-metry.html https://architecture.az/134-ne-prosto-kvadratnye-metry.html https://architecture.az/134-ne-prosto-kvadratnye-metry.html Thu, 15 Mar 2018 10:56:51 +0400 index СТОЛИЦА

Хорошо, если покупатель точно знает, какую квартиру или частный дом он желает приобрести, но бывает, что решение приходит неожиданно и перед потенциальным владельцем нового жилья встает вопрос: чего же он все-таки хочет?

Известный архитектор Ильгар Алиев поделился с корреспондентом газеты «Каспiй» профессиональными советами, как же правильно понять себя и сформировать перечень требований к будущему жилью, чтобы в итоге приобрести квартиру или же дом своей мечты.

Не просто квадратные метры

Досье: Ильгар Алиев - старший преподаватель кафедры архитектурного проектирования и градостроительства Азербайджанского архитектурно-строительного университета; член Американского института строительного дизайна (AIBD - The American Institute of Building Design), где получил почетный сертификат Национального совета США по сертификации в качестве профессионального архитектора жилья; член Союза архитекторов Азербайджана. В 2009-м и 2014 годах принимал участие в семинарах университетов США по вопросам городской планировки.

Выбирай с умом!

Прежде чем начать планировать, какие обои вы поклеите в будущей гостиной, нужно определиться с главным вопросом: какой бюджет вы готовы выделить на покупку недвижимости? От данного вопроса будет зависеть местонахождение, метраж квартиры и класс дома, сказал наш собеседник, отметив прочие нюансы выбора недвижимости, обещающей радовать долгие годы. Просмотры - занятие более утомительное и затратное по времени, чем кажется на первый взгляд, поэтому специалист советует не делать много просмотров подряд, чтобы не «замылился глаз». Смотреть квартиры также следует в дневное время либо при хорошем освещении, однако лучшим условием удачного выбора является консультация с хорошим специалистом.

По мнению Ильгара Алиева, во избежание нежелательных последствий важно обратить внимание на планировку и даже познакомиться с архитектором: «Дело в том, что выбирая жилье, покупатель должен поступать так же, как если бы он находился на рынке. Желательно образно представить себе сходство такого подхода, правда, с одним весомым отличием - квартира стоит больших денег, - пояснил эксперт. - Важно понимать, что требование сертификата, а также анализ приобретенной недвижимости за счет продавца является законным правом покупателя, тем более что речь идет о затратном приобретении. Покупатель также имеет все основания поинтересоваться личностью проектировщика, его образованием, наличием ученой степени и уровнем профессионализма, поскольку качество дома, его удобство, функциональность и эффективность напрямую зависят от проектирования.

Гость редакции уверен, что личное знакомство со специалистом, поработавшим над архитектурным планированием интересуемой недвижимости, никогда не лишне. Беседа покупателя с архитектором-проектировщиком может быть очень продуктивной, поскольку именно этот специалист создает концепцию здания, разрабатывает проект, определяет его площадь, габариты и внешний вид. Именно представителям этой профессии мы в первую очередь обязаны появлением новых высотных зданий, памятников, парков и частных домов. Словом, то, что должно быть построено, спроектировано архитектором, имеющим неисчерпаемый запас информации, необходимой покупателю для успешного выбора. Все начинается с проектировки здания, и граждане, собирающиеся совершить такой ответственный шаг, как приобретение жилой недвижимости, не просто должны, но обязаны обсудить детали квартиры или частного дома с архитектором, считает И.Алиев.

«Немалое значение имеет участие этого специалиста в конкурсах, занятые места, поскольку данный факт указывает на творческий подход и стремление к обучению. Кроме того, при личном знакомстве с человеком, принимавшим непосредственное участие в проектировании здания, можно оценить его мировоззрение, общий уровень и сделать соответствующие выводы о возможности доверия. На сегодняшний день в нашей стране имеются профессионалы хорошего уровня. Ежегодно только Университет архитектуры и строительства покидает до 200 выпускников, а учитывая прочие архитектурные вузы, каждый год в стране появляется до 300 новых специалистов. Среди них есть профессионалы, однако не все талантливы и освоили свою специальность на высоком уровне», - предупреждает эксперт. Как выяснилось из беседы с архитектором, при покупке дома важна не только проектировка, но также качество строительных материалов.

Правильный шаг – обдуманный

Сегодня ассортимент строительной продукции настолько широк, что даже специалисты теряются в большом многообразии этого рынка. Во-первых, исчерпывающая информация по каждому образцу - тема для отдельного обзора, и потом, идеальных материалов не существует, поскольку у каждого есть свои плюсы и минусы. Многие недостатки материалов весьма относительны, поскольку проявление их дефектов может быть вызвано даже не качеством продукции, а избыточной самоуверенностью застройщика, элементарными нарушениями технологии строительных работ или же технической безграмотностью строителей по вопросам тепло- и гидроизоляции, температурному расширению строительных материалов, их совместимости. Принимая во внимание эти и прочие обстоятельства, наш собеседник советует покупателям не пренебрегать мерами предосторожности, всесторонне изучая предмет покупки.

«Принципиально важно разобраться, какие материалы применялись в строительстве и насколько удовлетворителен уровень качества, - говорит он. - Большое значение имеет энергоэффективность и соответствие строительной продукции современным стандартам качества. Поскольку архитектор знает, как и из чего построено здание, личная беседа с таким экспертом поможет устранить возможные неприятные последствия, имеющие место при бездумном приобретении жилья. Сложно представить, как можно покупать квартиру, не получив исчерпывающей информации от проектировщика».

Среди нюансов, требующих особого внимания, эксперт назвал планировку дома. При проектировании учитываются все нюансы, вплоть до видовых характеристик, возможности создания оптимального количества окон и пр. Причем для многокомнатных квартир немаловажно, чтобы окна не выходили на шумную улицу и были обращены на разные стороны света. При проектировании дома принимают во внимание количество квартир на этаже, общую площадь недвижимости, высоту потолков, расположение коммуникаций, а также возможность минимизации темных помещений.

Однако так или иначе, окончательный выбор всегда остается за покупателем, и этим обстоятельством нужно пользоваться с умом. «Случается, что балкон совмещен с залом и спальней, что этически неправильно, поскольку через зал гость или просто знакомый, приглашенный на чашку чая, может попасть в спальню. Общий балкон может быть у зала и кухни, однако желательно, чтобы эта площадка была отдельной и даже не совмещающей спальни. Владельцы квартир, не обратившие внимания на данное обстоятельство при покупке недвижимости, вынуждены выпроваживать курящего гостя на улицу, чтобы не будить спящего в совмещенной с балконом спальне. И это лишь частный пример неудобств, возникающих при недостаточном внимании к планировке жилья», - поясняет эксперт.

Наряду с качеством и удобством жилья наиболее актуальным вопросом остается цена недвижимости, ведь покупатель переплачивать не намерен, его волнует, объективна ли сумма, озвученная собственником. Есть несколько неписаных правил, которых придерживаются участники рынка недвижимости: застройщики никогда не признаются, что цены на жилье падают, а риэлторы обязательно расскажут обывателю, что простой покупатель не сможет купить квартиру самостоятельно. Однако есть ряд важных деталей, которые в любом случае следует знать покупателю для того, чтобы сделка прошла без проблем, а риски были сведены к минимуму.

По мнению нашего собеседника, сегодняшний рынок - это рынок покупателя, и при комплексном и грамотном подходе ни один, даже самый бесцеремонный риэлтор не сможет поставить человека в неудобное положение. «Цены на недвижимость зависят не только от места, где расположен дом, поскольку на стоимость влияют многие факторы, в том числе материалы, использованные при строительстве. Случается, что гражданин продает квартиру или частный дом, внешне весьма презентабельный, но за красивой оберткой может скрываться множество деталей, требующих изначального внимания. В целом же такие моменты во многом зависят от компетентности архитектора, ведь случается же, что по дешевке заказали план, а после придали зданию товарный вид, а вот владельцу такого жилья придется несладко. Во избежание таких эксцессов покупателю желательно интересоваться, пообщаться непосредственно с проектировщиком, разузнать о деталях строительства», - как выяснилось из нашей беседы, это правило касается всей жилой недвижимости, независимо от того, покупаете ли вы квартиру в многоэтажном здании или же частный дом.

Мифы о ценах

В целом же стоимость диктуют многие факторы, но высокая цена квадратного метра жилья в столице вовсе не гарантирует от возможных неудобств. Как говорит И.Алиев, покупая дорогую недвижимость, люди думают, что заплатив немалую цену, можно рассчитывать на качество. Однако существует риск ошибиться, поскольку стоимость квадратного метра зависит не только от качества материалов и строительства. Зачастую цену диктует расположение жилого массива в центральной части столицы или же большая территория, купленная строительной компанией под инфраструктуру, озеленение, вместительный двор или парковка.

«Гражданин может сказать, что платит за квартиру, а двор ему не нужен, однако в стоимость метра жилья эта территория уже заложена. А вот если вход в здание расположен с улицы, за двор можно не платить. Проще говоря, существует множество влияющих на цену нюансов, и они заслуживают внимания потенциального покупателя, - говорит архитектор. - Если же вернуться к теме непредвиденных и неприятных обстоятельств, при подробном рассмотрении можно убедиться в их предсказуемости. Скажем, в зданиях, возводимых в рамках социального жилья, застройщик может рассчитывать на строительство четырнадцати этажей, но строит больше, желая окупить расходы на заселение старых жильцов. Как результат - высокая плотность, вызванная ростом этажности, числа машин, нехватка парковочных мест и прочее. С другой же стороны, строительство создает рабочие места, решает квартирный вопрос наших граждан и прочие вопросы социально-экономического характера. Строительство льготного жилья также направлено на создание приемлемых ценовых условий».

По мнению эксперта, существует миф о завышенных ценах: «Мол, специально дорого продают, не понимая, что занятый в сфере строительства предприниматель стремится продать недвижимость для дальнейших финансовых вложений в собственный бизнес. С этой точки зрения ему выгодно быстрее (читай «дешевле») продать, нежели ждать у моря погоды, повысив цену. И наконец, качественное, энергоэффективное жилье имеет свою цену, которая окупается в будущем за счет разумной экономии на потреблении энергии».

Энергоэффективность дома - не просто экономия для владельца, но также хороший рекламный ход для застройщика. Скажем, в Европе уже давно используется энергетическая сертификация зданий. Каждую новостройку оценивает специальная комиссия. Что же касается национальной сферы строительства, развиваясь бурными темпами, рынок стремится к международным стандартам качества. При этом взыскательный спрос и достойный уровень просвещенности покупателей должны быть мощным стимулом на этом пути.

И наконец, несмотря на строительный бум, охвативший столицу, вызывающих особую гордость профессиональных архитекторов в стране не так уж много - не больше 30-50 специалистов. «Жить в спроектированных ими домах - большая честь, - подчеркивает наш гость. - Сам я несказанно горд, проживая в здании, спроектированном всемирно известным азербайджанским архитектором, академиком и народным архитектором СССР, членом Королевского азиатского общества Великобритании и Ирландии Микаэлем Усейновым».

Тамара ХАЙРУЛИНА



]]> История в камне https://architecture.az/97-istoriya-v-kamne.html https://architecture.az/97-istoriya-v-kamne.html https://architecture.az/97-istoriya-v-kamne.html Wed, 18 Feb 2015 20:02:47 +0400 index
Ильгар Алиев: Они были в шоке от нашего города
ЗОДЧЕСТВО
Архитектура, как известно, это не просто наука или искусство, ремесло или застывшая музыка… Архитектура - это еще и лицо каждого города. Впервые попав в тот или иной город, мы в первую очередь обращаем внимание именно на дома, постройки, здания, мосты и т.д. Потому архитектуру можно смело назвать именно той одежкой, по которой встречает город.
Какое впечатление складывается у иностранных гостей, посетивших нашу страну и какие архитектурные направления на данный момент наиболее популярны в Азербайджане и во всем мире, - ответить на эти вопросы может только специалист.
Наш гость - победитель всевозможных конкурсов и обладатель бесчисленного количества наград, член Союза архитекторов Азербайджана, член Американского института строительного дизайна (AIBD) Ильгар Алиев.
- Как вы относитесь к современной архитектуре Баку?
- Если вы спросите, считаю ли я его хорошим или плохим, я скажу что в нем больше хорошего. В минувшем октябре в Баку проводился смотр-конкурс дипломных работ архитектурных факультетов, организованный МООСАО (Межрегиональная общественная организация содействия архитектурному образованию), на который приехали высококлассные специалисты из разных стран, высшая элита архитектурного мира. И они были в шоке от нашего города. В 2012 году, когда мы предложили оргкомитету МООСАО провести смотр-конкурс в Баку, никто и не предполагал увидеть у нас нечто интересное. Но, оказавшись в Баку, они буквально были поражены от увиденного и не скрывали своего удивления. К примеру, московский архитектор, которая живет сейчас во Франции, сказала, что у нас тут даже лучше, чем в Париже. И это было приятно слышать.
Разумеется, для меня особо важно мнение архитекторов-профессионалов. Думаю, один из плюсов Баку заключается в том, что он имеет очень богатую историю в сочетании с современной архитектурой, которая, кстати, красиво и ласкает взор. Оказавшись в Ичери шехер, иностранцы попадают на много веков назад, а выйдя за крепостные ворота, окунаются в водоворот современности. Это как китайская философия Инь и Янь когда все разделено на две части и существует на контрасте.
- Среди архитекторов бытует мнение, что город подобен человеку, и ему также отпущен определенный срок жизни. Потом приходит пора уступить место новым строениям. Вы согласны с этим?
- Нет, я категорически против такого мнения. Если старых зданий слишком много, то, да, можно говорить об обновлении облика города. Но если их не так и много, то эти здания нужно сохранить. Например, я за то, чтобы территорию бывшей Советской улицы не разрушать, а оставить и превратить в исторический уголок, чтобы будущие поколения могли видеть, как жили раньше бакинцы. Вам ведь сейчас интересно как было сто, двести лет тому назад. В Египте ведь не сносят пирамиды и не строят на их месте новые здания. Для истории неважно, пятиэтажка это или дом, построенный по индивидуальному заказу. История должна быть сохранена во всех ее проявлениях. К тому же, иностранцы приезжают сюда именно ради старины, им интересна история, а не новые строения и парки. Новое есть везде, но только в Баку присутствует свой специфический колорит, переплетение современности и старины, вместе создающих неповторимую композицию.
- В последнее время в Азербайджан все чаще стали приглашать зарубежных специалистов. Как вы считаете, насколько это необходимо?
- Многие наши архитекторы против этого, хотя на Западе к такой тенденции относятся очень хорошо. Даже в Германии, несмотря на то, что у них множество знаменитых на весь мир архитекторов, пригласили английского архитектора Нормана Фостера, который старый завод по добычи угля превратил в современный культурный центр - Музей дизайна Red Dot.
Я сторонник подобной практики. В Баку есть потрясающий по своей красоте Центр Гейдара Алиева, проектировала который британский архитектор Заха Хадид. Девяносто процентов архитекторов, видящих это здание, хотят попасть во внутрь. Для многих разбирающихся в архитектуре людей важно посмотреть на работу известного мастера, их, так сказать, привлекает «бренд». Так что, чем больше в Баку будет работать именитых архитекторов, тем лучше. Тем более что и местным зодчим пойдет на пользу творческое общение и взаимодействие с такими асами: с одной стороны, у них всегда есть чему поучиться, а, с другой - придется доказывать, что и в Азербайджане есть классные архитекторы. Конкуренция порой умеет творить чудеса.
-А кто, или что, вообще, определяет, хорош архитектор или плох?
- Так уж повелось, что в мире кто больше разрекламирован тот и считается лучшим. Архитектор должен быть востребован и получить одобрение специалистов, побеждать на конкурсах и успешно участвовать в разных проектах - в этом случае он может читаться хорошим. А широкая публика не сумеет самостоятельно определить хороший он или плохой.
- Какие стили и направления архитектуры наиболее востребованы сегодня в Баку?
- Как это не печально, но основная часть зданий в нашем городе построена по принципу подорожания. Немаловажную роль тут играет и тот факт, что архитекторам не дают особо свободы самовыражения. Возможно, из-за цены многие заказчики вносят свои, довольно жесткие, коррективы в проект, и в итоге прилучается совсем не то, что хотелось бы автору. В то время как мировые архитекторы никому не подражают, а сами диктуют моду. У нас, к сожалению, такого пока нет…
Я проектирую, в основном, частные дома, и, первым делом, советую всем заказчикам ориентироваться не на то, что построил их сосед, а на то, что строится в мире. Местные заказчики делятся на три категории. Одни вообще ничего не понимают и, как правило, даже не знают, чего хотят, - от таких я обычно отказываюсь. Другая категория знает, что хочет и относится к работе с разумной критикой. С такими клиентами приятно работать, и ты стараешься, ищешь что-то интересное, чтобы им понравилось. Такая работа полезна в профессиональном плане. А есть заказчики, которые даже и не смотрят на то, что ты нарисовал, а сразу со всем соглашаются. С такими мне тоже неинтересно - при выполнении любого заказа должна присутствовать критика, без нее ничего хорошего не получится. Умный заказчик должен знать не только сколько проектов сделал архитектор, а какие у него были успехи, какое у него образование и кто может поручиться за него.
- А какие стили, материалы и т.д. популярны в мире?
- Мода постоянно меняется, каждый день появляется что-то новое… Но точно могу сказать, что для самих архитекторов классика сейчас не столь актуальна, ею никого не удивишь. Здание, спроектированное в классическом стиле, украшает город, но для архитектора не может стать предметом гордости. Классика - это лжеархитектура, если она создается сегодня, а не в прошлом. И выставить на конкурс классический проект - значит заведомо обречь себя на провал. Выше всего в современной архитектуре ценится индивидуальный стиль. Что же касается материалов, то все они по-своему актуальны и востребованы: и экоматериалы, и современные технологии… Никаких рамок и ограничений на сегодняшний день в этом плане не существует.
- Какие города кажутся вам самыми интересными в архитектурном плане?
- В этом мире все, конечно, относительно. Я побывал во многих странах и городах мира, много чего повидал, но Баку считаю самым красивым и интересным городом.
- А какое здание в Баку кажется вам самым впечатляющим?
- Разумеется, это Центр Гейдара Алиева - аналогов ему нет нигде в мире, и этим архитектурным шедевром Баку вправе гордиться.
- Из всех проектов, над которыми вы работали, какой запомнился вам больше всего?
- К сожалению, большая часть моих проектов осталась лишь на бумаге… Еще был проект, который воплотили в одном из городов России: дом, напоминающий остров с отдельными зонами для детей и взрослых. Мой проект дома, построенного близ станции метро Гянджлик, занял первое место на конкурсе в США, но сейчас я не могу его показать, потому что его просто изуродовали переделкой. А недавно мой проект получил золотую медаль в Швейцарии на конкурсе, который проводит компания Holcim. Это интересный проект многоэтажного огорода, но будет ли он вообще реализован…
- Как, по-вашему, взгляды молодых архитекторов и их старших коллег сильно отличаются друг от друга?
- Да, причем, взгляды молодых архитекторов намного перспективнее... Перспективной молодежи в Азербайджане хоть и немного, но она есть. Например, у нас немало талантливых студентов-реставраторов, которых уже сейчас приводят в пример во всем мире. И завтрашний Баку будут строить именно эти молодые архитекторы, взгляды и виденье которых очень интересны и привлекательны.
Виктория ТРЕТЬЯКОВА

]]> Milli Holcim Mükafatları Müsabiqəsi (2014) https://architecture.az/96-milli-holcim-mkafatlar-msabiqsi-2014.html https://architecture.az/96-milli-holcim-mkafatlar-msabiqsi-2014.html https://architecture.az/96-milli-holcim-mkafatlar-msabiqsi-2014.html Tue, 03 Feb 2015 00:58:29 +0400 index  
architecture
28 noyabr 2014-cü il tarixində Holcim Azərbaycan şirkəti Davamlı İnkişaf üçün Holcim Mükafatları Müsabiqəsinin nəticələrini elan etdi. Müsabiqə innovativ və avanqard ideyaların yarışması olmaqla yanaşı, layihələr davamlı inşaatın 5 əsas prinsipləri üzərində qurulmuşdur: tərəqqi, əhali, planet, inkişaf və peşəkarlıq. Qaliblər 3 kateqoriya üzrə - qızıl, gümüş və bürünc mükafatlarına layiq görülüb.
Qızıl mükafat "Çoxmərtəbəli bostan” layihəsinin sahibi oldu. Şəhər mərkəzində inşa edilməsi nəzərdə tutulan layihənin əsas məqsədi binada tərəvəz bitkiləri yetişdirilməklə yanaşı, həm də eksperimental labaratoriya funsiyasını həyata keçirməkdir. Layihənin müəllifi İlqar Əliyevdir.
Gümüş mükafat "Quba Rayonu Xınalıq kəndinin elektrik enerjisi və qaz təchizati üçün alternativ enerji mənbələrindən istifadə etməklə hibrid sistemin yaradılması” layihəsinin sahibi oldu. Layihənin müəllifi Fərhad Əliyevdir.
Bürünc mükafat - Günəş enerjisi hesabına su təmizləyici avadanlıqlarının quraşdırılması ilə seçilən Salyan rayonunda "PV sisteminin yüklənilməsi layihəsi” olmuşdur. Layihənin müəllifi Fəqan Əliyevdir. Əlavə olaraq, İradə xanım Şirinzadənin müəllifi olduğu "Portland sementin sulfata davamlılığının artırılması yolları layihəsi” müsabiqənin laureatı olmuşdur.


]]> "Bakını gəzəndə heyrətlərini gizlədə bilmirdilər" https://architecture.az/95-bakn-gznd-heyrtlrini-gizld-bilmirdilr.html https://architecture.az/95-bakn-gznd-heyrtlrini-gizld-bilmirdilr.html https://architecture.az/95-bakn-gznd-heyrtlrini-gizld-bilmirdilr.html Thu, 25 Dec 2014 20:44:33 +0400 index Memar İlqar Əliyevin Milli.Az-a müsahibəsi.
- Azərbaycanı dünyada layiqincə tanıdırsınız. Bir il öncə "Bütün ailə üçün böyük ev" layihəniz təşkilatçısı "American Institute of Building Design” olan American Residential Design Awards müsabiqəsinin "Konseptual dizayn" nominasiyasında qalib olub. Bu yaxınlarda bu uğuru təkrarlamaq fikriniz varmı?
architecture- Mən "American Institute of Building Design”ın təşkil etdiyi və dünyanın 47 ölkəsinin iştirak etdiyi beynəlxalq müsabiqədə hər il iştirak edirəm. Yeganə bu il işlərimdən birini göndərə bilmədim o səbəbdən ki, bu müsabiqə yay ayına düşür və bu il Bakı şəhərində Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin təşəbbüsü ilə Memarlıq və Dizayn üzrə diplom işlərinin XXIII Memarlıq Təhsilinə Yardım üzrə Regionlararası İctimai Təşkilatın (МООСАО) Beynəlxalq baxış müsabiqəsi keçirilmişdi və mənim üzərimə qoyulan məsuliyyətə görə iştirak edə bilmədim. 2015-ci ildə mütləq göndərəcəm. Bu dəfə mənim bir layihəm var, daşla metalın vəhdəti və xüsusi milli xüsusiyyətlərlə bağlı.
- Hal-hazırda hansı memarlıq layihələri üzərində işləyirsiniz?
- Mənim işimin əsas profili yaşayış evləridi və mənim üçün çətin olan bu işin fəlsəfəsidi. Bir ailənin nə düşündüyünü bilmək bir-iki günün işi deyil.
- Gələcəkdə hansı layihələri reallaşdırmaq istəyirsiniz?
- Layihələr sifarişlər əsasında qurulur və ola bilər ki, memar öz düşüncələrini kağız üzərində qursun, bu da ancaq müsabiqələrdə iştirak etmək hüququ qazana bilər. Mənim də belə bir layihəm var və bir neçə ilin nəticəsində başa gəlib. Bu şəhər içində olacaq "Çoxmərtəbəli bostan" layihəmdi. Bu ilin əvvəlində "Holcim Fondu"nun "Tikinti sahəsində davamlı inkişaf" şüarı altında təşkil etdiyi Qlobal Holcim Mükafatları müsabiqəsinin növbəti turuna Bakıda yekun vurulmuşdur. İnnovativ və avanqard ideyaların yarışmasında layihələr davamlı inşaatın 5 əsas prinsipinə - tərəqqi, əhali, planet, inkişaf və peşəkarlığa söykənir. Milli Holcim Mükafatı Müsabiqəsi bütün dünyada keçirilir və bu tədbirə Holcim şirkətlər qrupunun təmsil olunduğu ölkələrdə ayrı-ayrılıqda yekun vurulur.
Builki müsabiqəyə müraciət edən 6103 nəfərdən 2514-ü yarışlarda iştirak etmək hüququ qazanmışdır. Gördüyünüz kimi, mükafat fondu 2.000000 olan müsabiqə iştirak etmək asan bir iş deyil. Mən çox arzu edərdim ki Holsim Fondunun qitə, ya region mükafatını qazanım. Ancaq qalib gələnlərin işlərinə baxanda, həqiqətən, görmək olar ki, qalib gəlməyə layiq memarlardır və işlərdə bəşəriyyətə xeyir gətirəcək.
- Təcrübəli memar kimi, Bakının indiki arxitektur vəziyyətini necə qiymətləndirirsiniz?
- Əvvəldə dediyim kimi, Bakıda MemarlıqTəhsilinə Yardım üzrə Regionlararası İctimai Təşkilatın (МООСАО) Beynəlxalq müsabiqəsi keçirildi və bura çox ölkə və şəhərlərin Memarlıq universitetlərinin müəllim və professor heyəti gəlmişdi. Bakını gəzəndə heyrətlərini gizlədə bilmirdilər. Şəhərimizdə son onillikdə olan yenidənqurma və təmir işlərindən sonra Bakının dünyanın tarixi şəhərlərindən daha gözəl olduğunu danışırdılar. Bakıda yeni tikilən binaları yenidənqurma işlərini alqışlayırdılar. Hətta əslən Moskva şəhərindən olan tanınmış memar qadın Fransanın Paris şəhərində yaşayır və moskvalı memarlara Bakının Parisdən gözəl olduğunu danışırdı. Bu sözləri memarlıq sənəti ilə bağlı olmayan ən dahi bir adam da desəydi, mənə bu cür təsir etməzdi, nəinki professional memarlar deyirdi.
- Sizcə, Bakıda necə binalar çatışmır?
- Hansı binanın olmasını çətin demək olar. Ancaq onu demək olar ki, dünyanın tanınmış memarlarının işləri çox olsun. Bakıya gələn turistllərin və qonaqların coxu Bakıda Heydər Əliyev Mərkəzinin müəllifi olan Zaha Xadid olan binanı görmək istəyirlər. Bu cür memarların layihələrini hər ölkə həyata keçirməyə qadir deyil və Azərbaycanın belə işlərə əl qoyub və buna qadir olması hamımıza qürur hissi gətirməli və fəxr etməliyik.
- Məgər Azərbaycanda bacarıqlı memar yoxdur ki, xaricdən memar gətirib o qədər pulu veririk?
- Mən deyərdim ki, Azərbaycanda cox bacarıqlı memarlar var və sizə onu deyim ki, ayrı-ayrılıqda, lakin elə memarlar var ki, adı tarixə düşən 100 ildə 10-15 nəfər olur. Mən çox istərdim ki, dünyanın tanınmış memarlarından biri olan Daniel Libiskinin, Avropadan, Asiyadan və Amerika Birləşmiş Ştatlarında reallaşmış işləri olan bir insanın Bakıda bir layihəsi həyata keçsin.

Rizvan
 

]]> "Çoxmərtəbəli bostan" qızıl kuboka layiq görüldü https://architecture.az/94-oxmrtbli-bostan-qzl-kuboka-layiq-grld.html https://architecture.az/94-oxmrtbli-bostan-qzl-kuboka-layiq-grld.html https://architecture.az/94-oxmrtbli-bostan-qzl-kuboka-layiq-grld.html Sun, 07 Dec 2014 19:09:50 +0400 index architecture
"Holcim Fondu"nun "Tikinti sahəsində davamlı inkişaf" şüarı altında təşkil etdiyi Qlobal Holcim Mükafatları müsabiqəsinin növbəti turuna Bakıda yekun vurulmuşdur. İnnovativ və avanqard ideyaların yarışmasında layihələr davamlı inşaatın 5 əsas prinsipinə - tərəqqi, əhali, planet, inkişaf və peşəkarlığa söykənir.  Milli  Holcim Mükafatı Müsabiqəsi bütün dünyada keçirilir və bu tədbirə Holcim şirkətlər qrupunun təmsil olunduğu ölkələrdə ayrı-ayrılıqda yekun vurulur.
Bu ilki müsabiqəyə müraciət edən 6103 nəfərdən 2514-ü yarışlarda iştirak etmək hüququ qazanmışdır.
Azərbaycan üzrə Qızıl kubok "Çoxmərtəbəli bostan" layihəsinin müəllifi memar İlqar Əliyevə təqdim edilmişdir. Dünyanın bir çox ölkələrində keçirilən müxtəlif nüfuzlu müsabiqələrin qalibi olan İ.Əliyevin sonuncu layihəsi həm eksperimental laboratoriya funksiyasını daşıyan, həm də tərəvəz muzeyi rolunu oynayan memarlıq əsəri kimi düşünülmüşdür. Şəhərdə torpaq həmişə qıt olduğu üçün bina  göyə şaquli şəkildə ucalır. Xarici görkəmi arı pətəyinə bənzəsə də layihə dekorativ sayılmır və həyat rəmzini tərənnüm edən ideya kimi mərtəbə anlayışı olmayan qeyri-ənənəvi memarlıq üslubuna aiddir. Binada korpusların  altı bucaqlı olması arı şanını xatırlatsa da, xüsusi məqsəd daşıyır: altıbucağın aşağı üçbucağı əkin üçün nəzərdə tutulub. Suvarma suyunun artıq qalan hissəsi üçbucağın dibindəki anbara yığılaraq təkrar istifadə olunur. Bütün mərtəbələrin üçbucaq tavanları günəş işığından maksimum istifadə etməyə imkan verir.
"Çoxmərtəbəli bostan" qızıl kuboka layiq görüldü
Layihənin müəllifi İ.Əliyev təqdimat zamanı bunları dedi ki, müasir dünyada inşaat sahəsinin imkanları genişlənərək artıq incəsənət, sosial, ekologiya sahələri ilə birləşmişdir. Sinergetikaya əsaslanan belə layihələrin dəstəklənməsi paytaxtımızın müasir şəhərlərin sırasında seçilməsinə, turistlərin Bakıya marağının artmasına xidmət edə bilər.
Azərbaycan üzrə gümüş mükafata Fərhad Əliyevin, bürünc mükafata Fəqan Əliyevin layihələri layiq görülmüşdür. İ.Şirinzadə "Portland sementin sulfata davamlılığının artırılması yolları" layihəsinə görə müsabiqənin laureatı olmuşdur.


]]> Bu da bizim “Çoxmərtəbəli Bostan” https://architecture.az/93-bu-da-bizim-oxmrtbli-bostan.html https://architecture.az/93-bu-da-bizim-oxmrtbli-bostan.html https://architecture.az/93-bu-da-bizim-oxmrtbli-bostan.html Fri, 05 Dec 2014 12:00:36 +0400 index architecture
Bir neçə gün öncə Milli Holcim Mükafatı Müsabiqəsinin qalibləri elan olundu. Müsabiqədə İlqar Əliyevin "Çoxmərtəbəli bostan” layihəsi qızıl mükafata layiq görüldü.
Layihənin müəllifi İlqar Əliyev "Marja”ya bildirdi ki, "Çoxmərtəbəli Bostan” binası şəhər mərkəzində yalnız tərəvəz becərmək üçün nəzərdə tutulub:
"Dünyada torpaqlar insanlar tərəfindən sürətlə zəbt olunur. Gələcəkdə insanlar yuxarıya doğru getməyə başlayacaqlar.  Əkin yerləri azaldığından şəhərlərin içərisində tərəvəz və bostan bitkilərinin əkilməsi üçün belə binalar tikiləcəkdir.
Torpaq baha olduğuna görə, bina vertikal olaraq göylərə qalxır. Binanın formasının Arı pətəyinə bənzərliyi dekor deyil, bu binanın bütün konstruksiyası Arı pətəyi formasında qurulub və qeyri ənənəvi memarlıq formasıdır. Aşağı mərtəbə yetişdirilən tərəvəzlərin satış salonu və şikətin ofisi, üst mərtəbələr ancaq tərəvəz yetişdirmək üçün nəzərdə tutulub. Bu bina həm də tərəvəz muzeyi kimi istifadə oluna bilər. Dünyanın başqa ölkələrində də bitən bitkiləri bu binada eksperimental  becərmək olar”.
Layihəni izah edən İlqar Əliyev bildirdi ki, bütün konstruksiyasının Arı pətəyi formasında olması həyat rəmzi kimi nəzərdə tutulub:
"Binada korpusların altı bucaq olması xüsusi məqsəd daşıyır, altıbucağın aşağı üçbucağı hissəsi əkin üçün nəzərdə tutulub və əkin suyunun artıq qalan hissəsi üçbucağın dibinə yığılır su anbarına axır və ondan yenidən sulanmada istifadə olunur. Bu halda dövrə qapanır, suyun kənara axması sıfra bərabər olur. Hər mərtəbənin tavanının üçbucaq olması günəş işığından maksimum istifadə etməyə kömək edir, günəş şüalarını bucaq altında tərəvəzlərin üzərinə əks etdirməklə elekrik enerjisinə qənaət olunacaq. Qış vaxtları su günəş kollektorları ilə qızdırılıb tərəvəz ləkləri ilıq su ilə sulanacaq”.
İlqar Əliyev əlavə etdi ki, binanın qeyri-ənənəvidir,  belə ki mərtəbə anlayışı yoxdur. Binanın dəmir, beton və şüşədən tikilməsi nəzərdə tutulub. Binanın layihəsi 10-12 mərtəbəli sxemdə qrulub.
O, layihənin reallaşdırılması barədə bildirdi ki, bu gün layihə konsepsiya şəkilindədir. Əgər tələb olunarsa layihə tam işlənilib təhvil verilə bilər.

architecture

 

architecture

 

 
]]> Bakının öz fəlsəfəsi olmalıdır... https://architecture.az/83-baknn-z-flsfsi-olmaldr.html https://architecture.az/83-baknn-z-flsfsi-olmaldr.html https://architecture.az/83-baknn-z-flsfsi-olmaldr.html Sat, 26 Jul 2014 15:57:08 +0500 index


Bu ilin oktyabrında yerli memarlıq fakültələrinin buraxılış diplom işlərinin Beynəlxalq baxış müsabiqəsi keçiriləcək. Tədbirə ABŞ-dan Amerika Arxitektura İnstitutunun ("American İnstitute of Architects"/AİA) Nyu-York bölməsinin icraçı direktoru Rik Bell və prezidenti Lans architectureCey Broun da qatılmaq arzusundadır. Arxitekturanın bu nüfuzlu simalarının Bakıda olmasından yararlanmaqla AİA-ya üzvlük çox asan olardı. Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin Memarlıq layihələndirilməsi və şəhərsalma kafedrasının baş müəllimi, Azərbaycan Memarlar İttifaqının üzvü İlqar Əliyevin fikrincə, həmin təşkilata üzvlük yerli memarlara dünyanın hər yerinə qapıları açıq tuta bilər.
   İlqar müəllim xaricdə nüfuza malik olan mütəxəssisdir, üzvü olduğu Amerika İnşaat Dizayn İnstitutunun (AİDİ) bir neçə dəfə "Amerika inşaat dizaynı mükafatları" (American Residential Design Awards) müsabiqəsinin qalibi (1997, 1998) və ikincisi (2008, 2013) olub.
   "Bütün ailə üçün böyük ev" layihəsi hələlik onun sonuncu beynəlxalq uğurudur - layihə adıçəkilən müsabiqənin "Konseptual dizayn" nominasiyasının qalibidir. Müəllif iki şərti adada yerləşən və körpü vasitəsilə birləşən fərdi evin layihəsilə münsiflər heyətinə böyük bir ailənin yaşlı və gənc üzvlərinin birlikdə yaşamasının mümkünlüyünü sübut edib. Dediyinə görə, layihə Şərq fəlsəfəsinin bəhrəsi olsa da, bu konsepsiya həm də böyük ailədən uzaq düşən Qərb üçün nümunədir.
   İlqar Əliyev qlobal miqyaslı müsabiqədə 1997-ci ildən iştirak edir və qarşısına Azərbaycanı dünyada tanıtmağı məqsəd qoyub. Hesab edir ki, Bakını ən cəzbedici, ən gözəl paytaxt etmək mümkündür və bunun üçün "velosipedi yenidən ixtira etməyə" ehtiyac yoxdur - sadəcə memarlıq sənətinə və normativlərinə qiymət qoyulmalıdır.
   Beynəlxalq nailiyyətləri və memarlıq sahəsindəki nüfuzu onu dəyərli söz sahibi edir. İlqar Əliyevlə müsahibəni diqqətinizə çatdırırıq.
   - Bu il keçmiş "Sovetski" küçəsində evlər alınıb sökülməyə başladı və sonra hər şey elə bil donub qaldı. Bu barədə və ümumiyyətlə, bu ərazi barədə bir memar kimi nə deyə bilərsiniz?
   - Bir vətəndaş kimi onu deyə bilərəm ki, ora çox acınacaqlı və biabirçı vəziyyətdədi, bu ərazini, ümumiyyətlə, belə vəziyyətdə saxlaya bilmərik. Mən bir konsepsiya təklif etmişəm. Mahiyyəti ondan ibarətdir ki, bu ərazidə olan tikililəri tam yox, yalnız sovet dövründə tikilən və tarixə aidiyyəti olmayan tikililəri sökməklə onu qədimləşdirmək olar. Hər məhəllənin ərazisini yaşıllıqla bol etmək və bu əraziyə BAYIR ŞƏHƏR adı verməklə turistlər üçün gözəl, tarixi qədim olan bir məkana çevirmək mümkündür. Soruşacaqsınız ki, niyə Bayır şəhər? Milli Elmlər Akademiyasının "Memarlıq abidələrinin qorunması və bərpa problemləri" şöbəsinin müdiri, memarlıq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent Rahibə xanım Əliyevanın fikri ilə desək, bu ərazinin müasir memarlığında orta əsr tikililərinin çoxunu XIX-XX əsrin əvvələrində inşa olmuş tikililər əvəz etsə də, məhəllələrin şəhərsalma quruluşu özünü saxlamışdı. Yəni bu ərazinin tarixinin İÇƏRİ ŞƏHƏRDƏKİ Şirvanşahlar dövrü ilə bağlılığı var. Bu barədə mən bu ilin əvvəlində Nyu-York şəhərində olanda Amerika Arxitektura İnstitutunun qərərgahında memarlıq doktoru Mark Xidekel ilə söbət etdim və dünya praktikasında belə ərazilərin aqibəti haqda soruşdum. Mark Xidekel Sankt-Peterburq şəhərində çox tarixi binalar və ərazilərin bərpa layihələrinin müəllifidir. Bununla belə, o, Nyu-Yorkun Kolumbiya universitetinin professoru, qədim şəhərlərin bərpası və qorunması üzrə aparıcı mütəxəssis Corc Oteqo Paylos ilə məsləhətləşərək bildirdi ki, "Sovetski"nin turizm mərkəzi kimi saxlanması məsləhətdir, çünki bu ərazi gələcəkdə büdcəyə milyonlarla gəlir gətirəcək. Onun sözlərinə görə, bu sahədə yardım göstərməyə hazırdırlar. Mən də bu mövzuda başqa layihələrə alternativ variant kimi öz təklifimi vermişəm və gözləyirəm, inşallah bəyənilər.

architecture

 

   - Yeri gəlmişkən, Sizin beynəlxalq müsabiqələrdə qalib olan işlərinizdə əsas hansı meyarlar nəzərə alınıb?

   - Mənim işlərimdə əsasən Abşeron tərzi diqqətləri cəlb edib. Bakının xarakterik iqliminə məxsus layihələrim xaricdə daha çox maraqla qarşılanır. Düşünürəm ki, Azərbaycan memarlığının özünün xüsusi cizgiləri var və bu da başqa ölkələrdə seçilir və maraq doğurur.
   - Hazırda yeni memarlıq layihələrində sizi qane etməyən məqamlar varmı?
   - Əsas məsələlərdən biri bəzi layihələrdə əlillərin və yaşlı insanların nəzərə alınmamasıdır. Məsələn, böyük parkın tikilməsi hamıya sevinc gətirir. Nəzərə alsaq ki, parkda əsasən yaşlı təbəqə, uşaqlar, eləcə də əlillər istirahət edir, bu zaman parka daxil olmaq üçün rahat keçidlərin olması vacibdir. Parka keçidlərdə sıfırdan başlayan panduslar olmalıdır, yanı üstə qoyulmuş bordür daşı problemi həll etmir. İkinci məsələ isə yeni yaradılan memarlıq nümunələrinin təkcə paytaxtda deyil, bölgələrdə də layihələndirilməsidir. Çox istərdim ki, bölgələrimizdə gözəl müasir memarlıq nümunələri yaradılsın, bu sahə inkişaf etsin. Böyük memarlıq nümunəsi olan daha çox muzey və başqa binalar tikilsin. Məsələn, Almaniyanın Essen şəhərində dünyanın tanınmış ingilis memarı Foster tərəfindən RED DOT böyük dizayn muzeyinin layihəsi verilib.
   - Yeni layihələriniz, planlarınız varmı?
   - Mən hündürmərtəbəli binaları layihələndirmirəm. Bu günə kimi 80-dən çox bir neçə mərtəbəli ev və 50-dən artıq interyer layihəsinə imza atmışam. Son böyük layihəm Ələtdə inşa olunacaq dəniz limanının sərnişinlər üçün nəzərdə tutulan vağzal hissənin eskizi olub.
   Fikrimcə, nəinki paytaxtın bütöv inşaat sektoru, hətta ayrı-ayrı tikililər vahid fəlsəfə konsepsiyanı ehtiva etməlidir. Təəssüf ki, Bakıda memarlıq mədəniyyətinə aidiyyəti olmayan evlər tikilməkdədir. Sifarişçilər çox zaman memarlara müraciət etmədiyindən mərkəzdən kənardakı massivlər ümumi görüntünü ürəkaçan etmir. Lakin nikbin olmağa dəyər - meyarlar yenidən "dəbə minir", gələcəkdə qlobal sənətə çıxışı olan peşəkarların sayı artacaq. Belə ki, 2012-ci ildə Rusiyanın Krasnoyarsk şəhərində "Memarlıq təhsilinə yardım üzrə regionlararası ictimai təşkilatı"n keçirdiyi beynəlxalq müsabiqədə 17 azərbaycanlı tələbədən 11-i birinci, 5-i ikinci, bir nəfərsə üçüncü yerə layiq görülüb. Müsabiqədə azərbaycanlı memar tələbələrin diplom işlərinin yüksək səviyyəli olduğu xüsusən qeyd olundu. Bu nailiyyətlərin əldə olunmasında universitetimizin rektoru, Milli Məclisin üzvü, professor Gülçöhrə Məmmədovanın memar kimi professionallığı və gözəl zövqü böyük rol oynayır. Dünya praktikasına üzümüzü tutsaq, deyə bilərəm ki, memar daha çox gördüyü işlə yox, savadı və memarlıq sahəsində dünyada gedən proseslərə nə dərəcədə qatılması ilə fərqlənməlidi. Ən əsası sifarişçi memarın yüksək profisionallığını sübüt edəcək sənədini görməlidi, yəni kimsə memarın yüksək savadına zamin durmalıdı. Buna görə də yerli memarlar Beynəlxalq peşəkar birliklərə can atmalıdır.
   - İlqar müəllim, Azərbaycan Memarlar ittifaqı bu işi görə bilməzmi?
   - Xeyr, görə bilməz, cünki bu, ayrı-ayrı məqsəd daşıyan birliklərdi. Mən bu barədə Memarlar İttifaqının qurultayında dedim ki, ittifaqın nizamnaməsini dəyişərək dünya praktikasında qəbul olunmuş formaya salaq. Bu o deməkdi ki, memarlar birliyinə korporativ üzvlük olur, yəni fiziki şəxslərdən başqa, memarlığa dəxli olan böyük korparasiya və firmalar ora üzv olur. Onlar böyük üzvlük haqqı verir və bunun hesabına memarlar sertifikatını qüvvədə saxlamaq üçün imtahanlar verir və kateqoriyalar alırlar. Yəni memarların biliyində fasiləsiz təhsil sistemi mövcud olur. Memar fəaliyyət göstərdiyi müddetdə ömrü boyu təhsil alır. Hər hansı şirkət istehsal etdiyi məhsul haqda məhsulun tərkibinin təhlükəsizliyinə dair keyfiyyət sertifikatı alırsa, bəs tikilinin memarlığa yararlılığı, gözəlliyi haqda sertifikat hardan alınsın.
   - Xaricdən memarlar dəvət etmək nə dərəcədə vacibdir?
   - Azərbaycanda bacarıqlı memarlar olub, indi də fəxr ediləsi memarlarımız var. Gələcəyimizə də nikbinliklə baxıram. Ancaq bir əmması var. İnkişaf rəqabət olan yerdə olur. Birincisi, dünyanın tanınmış memarlarının ölkəmizə gəlməsi ilə dünyaya nümayiş etdiririk ki, biz böyük varlı ölkələrlə ayaqlaşmağa qadirik. İkincisi, dəvət edilmiş memarın yanında işləyib ondan lazım olan bilikləri öyrənməklə yanaşı, məşhur və nüfuzlu memarın adı, onunla birlikdə işləmək memarımıza dünyaya qapılar açar. Üçüncüsü, başqa memarın bazara girməsi canlanma, rəqabət yaradır - yerli memarlar özlərini ondan yaxşı olduğunu sübüt etməyə çalışacaqlar. Əks halda yerimizdə sayacağıq. Mən həmişə dərs dediyim kafedrada tələbə memarları daha güclü savad almağa çağırıram. Bacardığım qədər bilik verirəm ki, orta nəsil güclü gənc nəslin gəlməsini hiss etsin və yerini itirməmək üçün o da irəli getməyə can atsın. Əks halda gənc nəsil onun yerini tutacaq.
   - Payızda Bakıda beynəlxalq müsabiqə keçiriləcək. Bu barədə bir qədər məlumat vermənizi xahiş edirəm...
   - XX əsrin ortalarında keçmiş SSRİ-də memarlıq fakültələrinin buraxılış diplom işlərinin baxış müsabiqəsi yaradılmışdı. Hər il sovetlər məkanının başqa-başqa şəhərlərində keçirilirdi. 1981-ci ildə Bakıda keçirilmişdi. SSRİ dağılandan sonra da bu müsabiqə davam etdi. 1998-ci ildə bu təşkilat Memarlıq təhsilini təşviq etmək üçün Beynəlqalq İctimai Təşkilat (MOOCAO) adını aldı. 2012-cü ildə Krasnoyarsk şəhərinə növbəti baxış müsabiqəsinə gedəndə hörmətli rektorumuz professor Gülçöhrə xanım Məmmədova növbəti müsabiqələrdən birinin Bakıda kecirilməsi ilə bağlı MOOCAO-nun sədri Sergey Vladimiroviç Brovjenko ilə şifahi söhbət etməyimi tapşırdı. Sərgi keçirilən vaxt bizim universitetimizin diplom işlərinin yüksək olduğunu gördülər.
   Sergey Vladimiroviçlə dostlaşdıq və növbəti müsabiqələrdən birinin Bakıda keçirilməsi haqda rektorumuzun təklifini ona çatdırdım. Əvvəl bir az çaşdılar, bizim haqqımızda qeyri obyektiv düşüncədə idilər. Onlara müasir sivil ölkə, demokratik dövlət olduğumuzdan, Prezidentimizin insan hüquqlarına böyük yer verməsindən və onun sayəsində ölkədə böyük inkişaf getməsindən, dövlət başçımızın rəhbərliyi altında respublikamızın böyük tikinti meydanına çevrilməsindən, dünyanın tanınmış memarlarının ölkəmizə dəvət almasından danışdım. Dostum və həmkarım Nemet Əzizovla birlikdə çox ağır zəhmətimizdən sonra müsabiqənin son hesabat iclasında təklifmiz müzakirəyə qoyuldu və böyük əksəriyyətin razılığını aldıq. 2013-cü ildə Sankt-Peterburq şəhərində növbəti baxış müsabiqəsinə rektorumuzun yazılı müraciətini apardıq. Bu dəfə nümayəndə heyəti dörd nəfərdən ibarət idi - prorektorumuz Nərgiz xanım Abdullayeva, dekanımız Zahidə xanım Məmmədova, kafedra müdiri Nizami müəllim Nağıyev və mən. Orda hər universitet müəllimi ilə ayrı-ayrılıqda söhbət apardıq və növbəti müsabiqənin Bakıda olmasının hamıya xeyirli olacağına inandırdıq. Baxış müsabiqəsinin hesabat iclasında prorektorumuz Nərgiz xanım Abdullayeva rektorumuzun məktubunu oxudu. Başqa şəhərlərdən müraciətlər olsa da, iştirakçıların demək olar ki, 99%-i bizə səs verdi. İnşaalah bu il növbəti müsabiqə Bakıda olacaq.
   - ABŞ memarlarının bu müsabiqəyə qatılacağı da maraq doğurur...
   - Nyu-Yorkda suprematizmin banisi Lazar Xidekelin oğlu memar Mark Xidekel tərəfindən Lazar Xidekel Fondu yaradılıb.
   (Suprematizm (lat. supremus - ən yuksək) - 1910-cu illərin ilk yarısında binövrəsi K.S.Maleviç tərəfindən qoyulan avanqard incəsənətdə istiqamətdir. Abstraksionizmin növlərindən biri olaraq suprematizm özünü sadə həndəsi cizgilərin kombinasiyaları (kvadrat, düzbucaq və dairə) şəklində ifadə edir, rəngarəng və müxtəlif ölçülü həndəsi formaların birləşməsi daxili hərəkətlə dolğun, balanslaşdırılmış asimmetrik suprematik kompozisiyalar yaradır)
   Həmin fondun başqa üzvləri, o cümldən öncə adını çəkdiyim memarlar və inkişaf etmiş ölkələrdə muzey layihələrinin müəllifi, dünya miqyasında tanınmış memar Daniyel Libiskind də bu fondun üzvüdürlər. Onlar bu müsabiqədə iştirak edib ən yaxşı memarlıq işinə qiymət vermək, onun müəllifini fondun xüsusi mükafatı ilə təltif etmək üçün Bakıya gəlmək arzusundadırlar. Fondun prezidenti Mark Xidekel universitetimizin rektoru Gülçöhrə xanımın adına məktubla müraciət edib. Rektorumuz bu müraciəti müsbət qarşıladı və fondun münsiflər heyətini Bakıya dəvət etdi. Onu da deyim ki, Gülçöhrə xanım təkcə bu müsabiqəni deyil, təhsilə xeyir verəcək istənilən ideyanı alqışlayır. İstər müəllim, istərsə də tələbənin verdiyi təklif səmərəli və təhsilin inkişafına xidmət edirsə, o, maliyyə dəstəyi tapacaq və rektorumuz həmin ideyanın həyata keçməsinə yardım edəcək.
   - Siz hər il beynəlxalq müsabiqəyə iş göndərirsiz, bu il hansı mövzuda iş göndərəcəksiz?
   - Çox təəssüf edirəm ki, bu il müsabiqəyə iş göndərə bilməyəcəyəm, səbəbi Bakıda nəzərdə tutulan müsabiqədir. Mənə bu müsabiqədə koordinatorluq tapşırılıb və indidən diplom işlərinin seçilməsi ilə bağlı tələbələrlə işləmək məcburiyyətində olduğum üçün müsabiqədə iştirak etməyə vaxtım yoxdu. Bunu deyim ki, ilin əvvəlində başqa bir beynəlxalq müsabiqəyə iş göndərmişəm. Bu iş analoqu olmayan qeyri-ənənəvi memarlıq konstruksiyası, mərtəbə anlayışı olmayan hündürmərtəbəli bostan layihəsidi.
   - "Architecture.az" saytında gördüm ki, ABŞ-da bir neçə dəfə şəhərsalma ilə bağlı universitetlərdə seminarlarda olmusunuz. Həmin tədbirlərdə Azərbaycanda şəhərsalma ilə bağlı problemlərin həll olunmasında tətbiq ediləsi nəsə tapırsınızmı?
   - Deyirlər ki, Bakıdakı problemlər avtomobillərin çoxluğundan qaynaqlanır. ABŞ-da elə şəhərlər var ki, orada ictimai nəqliyyat yoxdur, hamı öz avtobobilində hərəkət edir. Şəhər elə bölünüb ki, müxtəlif məqsədli avtomobillər ayrı-ayrı yollarla hərəkət edir. Bununla şəhər planlaşdırıcıları məşğul olmalıdı - bizdə isə belə bir sənət haqda anlayış yoxdu. Hesab edirem yollarda istiqamətlər biri-birindən ayrılmasa, heç nə düzəlməyəcək. Yəni xəstəxanalar, ofislər, mağazalar (hətta profilinə görə də), təhsil müəssisələri xaotik şəkildə yox, biri-birindən ayrı cəmləşməlidir ki, adamlar nəsə axtaranda şəhərin bu başından o başına yollanmasın. Bununla yol hərəkətinin intensivliyini azaltmaq, tıxac yaranmasının qarşısını almaq olar. Analiz etmək lazımdır ki, hansı obyektlərin yerini dəyişdirmək məqsədə uyğun olar. Lakin bir günün içində yox - xüsusi proqram əsasında. Əlbəttə, tikilən yolların enli olmasını, keçidlərin, körpülərin tikilməsini ancaq alqışlamaq olar. Lakin bunlar 2-3 ilə ancaq kifayət edər, ölkədə gedən iqtisadi inkişaf nəticəsində 2-3 ilə avtomobillərin sayı 2-3 dəfə artacaq. Bəs onda nə edəcəyik? Sadə bir misal gətirim, 100 kvadratmetrlik yaşayış evinin sahibinin 2 və ya 3 avtomobili ola bilər. Ancaq 100 kvadratmetr ofisdə 20-25 adam işləyə bilər. Və onların hərəsinin avtobobili olsa, yollarda nə baş verəcək? Deyirlər, yeraltı qarajları var. Həmin yeraltı dayanacağa gəlib çatmaq lazımdır. Buna görə də, şəhərin içində gərək ofis binalarının tikintisinə icazə verilməməli idi. İş işdən kecib. İndi təkcə yolları genişləndirməkdən başqa metodlar axtarmaq lazımdır ki, avtomobil sıxlığı az olsun. Düşünürəm ki, əgər ölkəmizdə turizm yüksək xətlə inkişaf etsə, yaxın gələcəkdə sahibkarlar ofis binalarini otelə çevirəcəklər. Bu halda həmin binalara gələn avtomobillərin sayı qat-qat azalacaq. Təzə yollar tikməklə yanaşı şəhər planlaşdırıcıları dəvət etmək lazımdır. Yeri gəlmişkən, bu ilin fevral ayında ABŞ Dövlət departamentinin dəvəti ilə bu olkəyə səfər etməmişdən əvvəl və səfərdən sonra da ABŞ səfirliyində bizə bildirdilər ki, Azərbaycanda şəhərsalma ilə bağlı və memarlıqda hər hansı qolobal problemlərlə bağlı ABŞ dövlətinin hesabına Azərbaycana istənilən mütəxəssisi dəvət etmək mümkündür.
   - Bir daha paytaxtın tıxac probleminə qayıdaq...
   - Deyirik ki, bizdə sürücü mədəniyyəti yoxdu - bu, çox yumşaq deyimdir. Mən deyərdim ki, bizdə sürücü mədəniyyətsizliyi, sürücü tərbiyəsizliyi var. Nyu-York şəhərində müvəqqəti tıxacları çox az görmək olar, o da ya səhər tezdən, ya da axşam, işdən sonra. Mənim üçün çox təəccüblü oldu - 300-500 metrdən çox olan binaların arasında avtobil yolunun eni 6 metr olduğu halda tixac yoxdu. Məlum oldu ki, bu şəhərdə yüksək həyat səviyyəsi olsa da, sakinlərin 80%-nin avtomobili yoxdu. Avtomobil alıb şəhərdə tıxac yaradaraq ora düşməkdənsə, taksi və ya başqa ictimai nəqliyyatdan istifadə edərlər. Bunu şüurlu şəkildə şəhərə problem yaratmamaq prinsipi ilə edirlər. Bizdəsə şüurlu surətdə hər şeyi pis edirlər. Yaxındakı bazara şəxsi avtomobilində gedir, qadağan olunmuş yerdə saxlayır, "olmaz" deyəndə, deyir "bəs harda saxlayım?" Fikirləşir ki, dövlət gərək onun avtomobilinə dayanacaq düzəltməlidi. Fikirləşmir ki, dayanacaq kimin tərəfində tikilməsindən asılı olmayaraq kommersiya məqsədli olur. Avtobobil alanlara onu demək istərdim ki, maşın almamışdan qabaq fikirləşsin ki, onu harda saxlayacaq. Avtobobillərin şəhərdə çox olması ilə əlaqədar bir təklif də verərdim. Müəyyən etmək lazımdır ki, bir avtomobil bir ayda orta hesabla ailəsinin işi üçün nə qədər benzin işlədir. Yanacaqdoldurma məntəqələrində benzin satışını kart sisteminə keçirmək, normadan artıq alınan benzini 2-3 dəfə artıq qiymətə satmaq, rəsmi sayğacla işləyən taksilərə benzini 2 dəfə ucuz satmaq gərəkdir. Şəhərə avtobuslarla yanaşı lüks salonlu minibaslar da buraxmaq lazımdır. Belə lükssalonlu marşrut taksisi olan yerdə kimsə şəhərin bir başından o biri başına öz avtomobili ilə getməz...
Hüquq Salmanov
http://online.ekspress.az/2014/07/26/get=126019
]]> Философия архитектора (на азербайджанском языке) https://architecture.az/81-filosofiya-arhitektora-na-azerbaydzhanskom-yazyke.html https://architecture.az/81-filosofiya-arhitektora-na-azerbaydzhanskom-yazyke.html https://architecture.az/81-filosofiya-arhitektora-na-azerbaydzhanskom-yazyke.html Mon, 24 Mar 2014 11:59:02 +0400 index
architecture

Если на протяжении веков архитекторы давали преимущество внешней красоте зданий и памятников, уже в новом тысячелетии это отходит на задний план и превалирует философский подход к решению вопросов архитектуры. Отрадно, что в определении критериев современной мировой архитектурной философии, азербайджанские специалисты успешно выступают на международных конкурсах, где условия конкуренции очень высоки, создают возможность рассказывать об успехах азербайджанских архитекторов с высоких трибун.

Əgər əsrlər boyu memarlar ucaltdıqları bina və abidələrin xarici gözəlliyinə üstünlük verirdilərsə, artıq yeni minillikdə bu yanaşma arxa plana keçərək yerini memarlığın architecturefəlsəfi həllinə təhvil verir. Sevindirici haldır ki, müasir dünya arxitekturasının mürəkkəbləşən fəlsəfi meyarlarının təyin edilməsində azərbaycanlı mütəxəssislər uğurla çıxış edir, şərtləri o qədər də asan olmayan beynəlxalq müsabiqələrdə Azərbaycanın adının yüksək tribunalardan çəkilməsinə şərait yaradırlar. Belə memarlardan biri Amerika Tikinti  Dizaynı İnstitutunun  üzvü, nüfuzlu beynəlxalq ARDA (American Residential Desizn Awards) müsabiqəsinin ikiqat qalibi İlqar Əliyev (www.architecture.az) redaksiyamızın qonağı olmuşdur.
Azərbaycan Memarlar İttifaqının və   Amerika Tikinti Dizaynı İnstitutunun (The American Institute of Building Design - AIBD) üzvü, Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin baş müəllimi İlqar Əliyevin "Bütün ailə üçün böyük ev"  layihəsi ABŞ-ın Kaliforniya ştatında keçirilən müsabiqədə "Konseptual Dizayn" nominasiyasında qalib gəlib. İki - böyük və balaca adada yerləşərək körpü vasitəsilə birləşən fərdi evin layihəsi komissiyanın 20-dən artıq üzvü və 6 nəfərdən ibarət münsiflər heyətinə böyük bir ailənin yaşlı və gənc üzvlərinin birlikdə yaşamasının mümkünlüyünü sübut edib. İlqar müəllim uğurunun Şərq fəlsəfəsindən bəhrələndiyini qeyd edir:
 
- Bildiyiniz kimi, Qərb dünyasında gənclər adətən  sərbəst və ayrı yaşamağa  cəhd edir, valideynlər isə bir qayda olaraq tənhalıqları ilə barışmaq məcburiyyətində qalırlar. Nəsillər arasındakı təzadlar və qarşılıqlı inkar əslində dünyanın istənilən nöqtəsində minilliklər boyu mövcuddur.
Əsrlər boyu qocaların arxasız, gənclərin isə həyat təcrübəsi zəngin valideynlərinin himayəsindən kənarda qalmasını hər iki tərəfi tənhalığa məhkum edən amil kimi qəbul edən müdrik Şərq fəlsəfəsinə söykənən memar  öz layihəsində iki adadakı qoşa binanı körpü ilə birləşdirməkdən daha çox nəsillər arasında qırılan bağlılığı bərpa etməyə cəhd edir. O, ünsiyyət qurmaqda və razılığa gəlməkdə zaman-zaman çətinlik çəkən fərqli insanların - gənc və qocaların istədikləri vaxt  birlikdə, lazım gələndə isə ayrı yaşamasına bir binanın hüdudlarında imkan yaradır. Dizayn üzrə Amerika Mükafatı (American Residential Desizn Awards) 50 ildən artıq Ümumdünya Dizayn Müsabiqəsi çərçivəsində Amerika Tikinti Dizaynı İnstitutu tərəfindən 48 ölkənin iştirakı ilə keçirilir.
Müstəqillik və azadlıq sərhədləri aşmağa, dünya təcrübəsində müsbət nə varsa öyrənməyə imkan verir. Bu baxımdan memarlarımızın və şəhərsalma üzrə mütəxəssislərimizin beynəlxalq əlaqələri son illər genişlənməkdədir. Bu yaxınlarda Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin bir qrup müəllimi ABŞ Dövlət Departamentinin maddi dəstəyi ilə "Liderlik" proqramı çərçivəsində Amerikanın şəhərsalma təcrübəsi ilə tanış olmaq üçün ABŞ-ın Vaşinqton, Nyu York və Ayova şəhərlərində olublar, şəhərsalma sahəsində ixtisaslaşan memarlıq universitetlərində müasir şəhərsalmanın problemləri, tədris metodikasının bizdən fərqli müsbət və mənfi çalarları ilə tanış olublar.
İlqar müəllim ABŞ-da, məsələn, elə Vaşinqton şəhərində abadlıqlarla yanaşı asfaltı dağılmış yollara rast gəldiklərindən də danışır:
- Birləşmiş Ştatlarda şəhərlərdəki abadlıq işləri, yolların çəkilməsi bizdə olduğu kimi mərkəzləşmiş qaydada dövlət tərəfindən aparılmır. Bütün işlər yerli bələdiyyələrin vəsaitləri hesabına həyata keçirilir. Yəni bələdiyyələr vergiləri toplayır, qazancını hesablayır, yalnız vəsait imkan verən halda müəyyən işlər görülür. Nyu Yorkun özündə çat olan, asfaltı qopan yollara rast gəldik. Hətta biz Ayova ştatında olanda təbii fəlakət nəticəsində Ayova şəhərinin yarıdan çoxu çay daşqını altında qalmışdı. Bizə izah etdilər ki, ziyan çəkənlər öz hesablarına və sığortalandıqları şirkətlərdən aldıqları sığortaların hesabına daşqının fəsadlarını aradan qaldıracaqlar. Dövlət isə hadisələri nəzarətdə saxlayır, idarə edir, humanitar yardımları və könüllüləri gərgin nöqtələrə istiqamətləndirir. Mən Azərbaycan təcrübəsindən - daşqınların qarşısını almaq üçün Kür çayının yatağının dövlət tərəfindən qazılıb dərinləşdirilməsindən danışanda amerikalı həmkarlarımız  izah etdilər ki, bunun üçün çox böyük vəsait lazımdır və yerli bələdiyyənin buna gücü çatmaz. Çay hərbçilərin nəzarətində olduğu üçün bu işi də yalnız həmin çayda böyük gəmiləri üzən hərbçilər görə bilərlər. Bizdə təbii fəlakətlər dövlət səviyyəsində müzakirə edilir, zərərçəkənlərə ciddi yardımlar ayrılır, bütün görülən işlərə görə dövlət qurumları məsuliyyət daşıyır, müxtəlif nazirliklər, komitələr gördükləri işlərin hesabatını verirlər.
ABŞ-da varlıların yaratdığı cəmiyyətlər diqqətimizi cəlb etdi. Şəhərlərdə  imkanlı adamlar şuralarda birləşərək həllini gözləyən məsələlərə maliyyə yardımı ayırırlar. Nyu York kimi çox varlı və zəngin  şəhərdə belə bir şuranın ofisində olduq, onların şəhərin planlaşdırılmasında gördükləri böyük işlərlə tanış olduq.
ABŞ-da şəhərlərin genişlənməsi, yeni binaların tikilməsi, köhnələrin sökülməsi müəyyən kapitala malik şirkətlər və ya varlı adamlar tərəfindən həmin ərazidə yaşayan sakinlərin razılığı ilə həyata keçirilir. Vaşinqtonda sökülməsi nəzərdə tutulan köhnə bina yalnız  bir sakinin etirazına görə uçurulmadı. Bu şəhərdə bizə maraqlı bir faktı da dedilər ki, kvartallardan birinin planlaşdırılmış layihəsi bir nəfər qadının bəyənmədiyinə görə qəbil olunmadı.
Nyu York şəhərində indi də göydələnlər tikirlər, lakin inşaat işləri elə aparılır ki, ətrafda yaşayan sakinlər üçün, demək olar ki, heç bir narahatlıq yaranmır. Kran tikinti meydançasının ortasında qurulur, bina ucaldıqca o içəridə qalır, görünmür, təhlükə və narahatlıq yaratmır, tikinti başa çatdıqda isə  sökülür, yerində liftlər qurulur. Zibildaşıyan maşınlar da binanın altına girir, zibili sakitcə  götürüb gözə dəymədən gedir.
Azərbaycan memarları ABŞ-da şəhərsalma problemləri ilə bağlı bir sıra universitetlərdə olublar. Bu sahə ciddi inkişaf edir, güclü mütəxəssislər yetişdirilir və onlar şəhərlərin böyüməsində, genişlənməsində biliklərini tətbiq edirlər. Orada şəhərlərin planlaşdırılması sahəsində maraqlı təcrübə var. Əgər hər hansı bir kvartalda yeniliklər nəzərdə tutulursa, memardan əvvəl şəhər planlaşdırıcıları gəlir, burada yaşayanların yaş və sosial vəziyyətini öyrənir, memarlar üçün ideyalar təklif edir və texniki tapşırıqlar hazırlayırlar. Müəyyən müddət - 5 və ya 10 ildən bir  böyük şəhərlərin inkişafı planlaşdırılır, müəyyən düzəlişlər edilir. Planlaşdırıcılar yerli əhalinin müraciəti əsasında bütün bir yaşayış kvartalının və ya mikrorayonun görkəmini və ya müəyyən hissələrini dəyişə bilərlər. Bu nəyə görə lazımdır? ABŞ şəhərlərində inkişafı arzuolunan səviyyədən geri qalan müəyyən yaşayış massivləri "depressiv rayonlar" kateqoriyasına aid edilir. Belə ərazilərdə yaşamaq digərlərinə nisbətən təhlükəli olur. Məsələn, ərazilər pis qorunur, cinayət hallarının artması tendensiyası müşahidə olunur. Xoşagəlməz hadisələr baş verir, insanların həyat səviyyəsi aşağı düşür. Belə rayonlarda polis cinayətkarlığın qarşısını almaqda maraqsız olur, zibili yerə atmaq üstündə cərimə etmirlər. Çünki bu işləri görmək üçün bələdiyyələrin polisə və digər qurumlara ödəməyə kifayət qədər vəsaiti olmur.
O zaman köməyə yuxarıda adını çəkdiyimiz planlaşdırıcılar gəlir, "depressiv yaşayış massivləri" ilə bağlı müəyyən təkliflərini hazırlayırlar. Əsas məqsəd həyat səviyyəsini qaldırmaq, bu ərazilərə insan axınını artırmaq olur. Müəyyən ticarət şəbəkələrinin, istirahət ocaqlarının, meydançaların  yaradılması təklif edilir. Məsələn, şənbə və bazar günləri həyatı canlandırmaq, bayram şənlikləri keçirmək üçün  yaşıllıq zolağının yerinə şənlik meydançaları yaradıla bilər ki, cinayətkarlar həmin ərazidə özlərini sərbəst hiss etməsin və insanların çoxluğundan ehtiyatlanıb fəaliyyətlərini məhdudlaşdırsınlar. Adətən belə tədbirlər öz müsbət nəticələrini verir. Yeni obyektlər əlavə gəlir yaradır, fiziki şəxslərlə bərabər bələdiyyələrin də gəliri artır. Yeni gəlir mənbələri "depressiv əraziləri" tədricən abadlaşdırır, nəzarətin güclənməsinə və cinayətkarlığın azalmasına dəstək verir.
İlqar müəllim maraqlı bir faktı da belə qeyd edir:
- Bizi təəccübləndirən amillərdən biri də Nyu York kimi nəhəng şəhərdə tıxacların görünməməsi oldu.  Bura dünyanın ən bahalı şəhərlərindən olsa da, sakinlər şəxsi minik vasitələrindən az istifadə edirlər. Əsas nəqliyyat vasitəsi metro olsa da, yenə də onun genişləndirilməsinə, əlavə xətlərin cəkilməsinə 70 milyarda yaxın vəsait ayrılıb. Əksəriyyət işə metroda və ya taksidə gedib-gəlir. İctimai nəqliyyat səlis işləyir. Əlbəttə, Bakıda metro şəbəkəsi sürətlə genişləndirilir, qoyulan vəsait də ciddi məbləğdir. Digər tərəfdən, bir sıra Qərb dövlətlərinin məşhur şəhərlərindəki kriminogen və ya "depressiv rayonlar" bizim mentalitetimizə yaddır. Lakin Bakı ilə bağlı müəyyən yeniliklər haqqında düşünməyə dəyər. Şəhər zonalara bölünə bilər, dükan və ticarət mərkəzləri profilinə görə pərakəndə yox, müəyyən ərazilərdə yerləşə bilər. Sən dəqiq bilirsən ki, filan mallar filan küçədəki dükanlar şəbəkəsindədir. Yəni bir şey üçün kor-koranə yüz yerə maşın sürüb tıxacların yaranmasına bais olmursan.
2013-cü ildə Sankt-Peterburq şəhərində Memarlıq Təhsilinə Regionlararası Dəstək ictimai təşkilatının qərarı ilə keçirilən müsabiqələrdə Bakı şəhərinin baş memarı tərəfindən seçilən Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetindən 20-yə yaxın tələbənin işi göndərilib. Tələbələrimizin bu müsabiqələrdə ardıcıl iştirakı və qələbəsi nəticəsində Azərbaycan Memarlıq və İnşaat Universitetinin təşəbbüsü ilə XXIII Beynəlxalq MOOSAO müsabiqəsinin bu il Bakıda keçirilməsinə iştirakçıların 99 faizi qərar vermişdir. Bütün bunlar Azərbaycanda memarlığın perspektivli sahə kimi inkişaf etdiyini deməyə əsas verir.
Müasir dünyada memarlıq, şəhərsalma ən aktual, çox müzakirə olunan və heç zaman diqqətdən düşməyən mövzulardır. Bu baxımdan İlqar müəllim paytaxtımızda memarlığın uğurlu inkişafı haqqında fikirlərini bizimlə bölüşdü:
- Bəziləri Bakıda dünyanın məşhur memarlarının layihələri ilə binalar ucaldılmasını başa düşməkdə çətinlik çəkirlər. Uzun illər ölkəmizdə əvvəlcə klassik, sonra isə sovet memarlığı aparıcı rol oynayıb. Memar təxəyyülü bir qayda olaraq kubşəkilli, kvadrat binalara köklənib. Ancaq nəzərə almaq lazımdır ki, müasir memarlıq standart təfəkkürü dağıdır, alışdığımız dördkünc formadan imtina edir, heyrətamiz layihələrlə çıxış edir, təəccübləndirməyi bacarır. Ərəb mənşəli ingilis memarı Zaha Hadidin Heydər Əliyev Mərkəzini gözünüzün önünə gətirin.  Mərkəz unikal gözəlliyi ilə seyrçini valeh edən bənzərsiz sənət nümunəsidir. "Crystal Holl", "Alov qüllələri" həddən ziyadə fərqli və cəsarətli memar təxəyyülünün məhsuludur. Dünyanın ən məşhur və həm də bahalı memarlarının layihələri paytaxtımız üçün bir neçə məqamdan qiymətlidir. Birincisi, bu tikililər  Azərbaycan memarlarının yaradıcılığına yeni ideyalar kimi ciddi təsir edir, onları stereotiplərdən qaçmağa, fərqli ideyalar ortaya qoymağa sövq edir. Digər bir tərəfdən isə Bakıya gələn qonaq və ya Azərbaycanla müxtəlif saytlarda tanış olan minlərlə əcnəbi bu şəhərdə dünyanın məşhur memarlarının reallaşan layihələrini gördükdə ölkəmizə maraqları artacaq, buranı görməyə can atacaq.
Əslində bu bizim üçün yenilikdən başqa həm də memarlara bir çağırışdır. İnsanların təfəkküründə, zövqlərində dönüş yaranır, onlar yeniliklərin marağında olurlar. Sadə bir fakta fikir verək. Uzun illərdir ki, bizdə insanlar bir qədər mühafizəkar, qapalı yaşamağa meyil edirlər. Adətən bütün tikililər hasara alınır. Bunu da, təbii ki, təhlükəsizlik məqsədi ilə edirlər. Lakin unutmaq lazım deyil ki, indi orta əsrlər deyil,  divar nə qədər uca olsa da, onu aşmaq çətin deyil. Əksinə, belə hasarlar oğrular üçün daha əlverişlidir. Çünki həyətə düşən oğrunu heç kim görmür və o, daha qorxusuz hərəkət edə bilir. Qərbdə isə əksinə, bütün tikililər açıqdır, binaya oğrunun girməsini, onun hərəkətini çoxları görə bilir. Çox güman ki, zaman dəyişdikcə zövqlər də dəyişəcəkdir.
Bu baxımdan bizə Bakıda Füzuli küçəsində tikililərin sökülməsi, yeni parkların salınması deməyə əsas verir ki, şəhərsalma ölkənin paytaxtında uğurla inkişaf edir. Sovetski məhəlləsinin yenidənqurulması da şəhərin mərkəzini əsaslı surətdə dəyişdirəcək. 
Ayaq basdığınız istənilən şəhəri, ölkəni xarakterizə edən ilk amil onun insanları yox, şəhərləri, binaları olur. Qarşımıza çıxan binalar, yollar, körpülər gəldiyimiz ölkənin həyat səviyyəsi, mədəniyyəti haqqında ilkin təsəvvürləri yaradır. Son 20 ildə paytaxtın siması tanınmaz dərəcədə dəyişmişdir. Maraqlısı odur ki, müasir dünya memarlığından, yeni ideyalardan bəhrələnən Bakı qürur gətirən bir sürətlə inkişaf edir.
 
Bahadur İMANQULİYEV,
Читать в оригинале: "Azərbaycan"


]]> Пути трамвая неисповедимы, или Европейская цивилизация на местных дорогах https://architecture.az/80-puti-tramvaya-neispovedimy-ili-evropeyskaya-civilizaciya-na-mestnyh-dorogah.html https://architecture.az/80-puti-tramvaya-neispovedimy-ili-evropeyskaya-civilizaciya-na-mestnyh-dorogah.html https://architecture.az/80-puti-tramvaya-neispovedimy-ili-evropeyskaya-civilizaciya-na-mestnyh-dorogah.html Tue, 18 Mar 2014 14:27:47 +0400 index
Неужели в Баку снова будут ходить трамваи? От этого традиционного вида транспорта мы отказались в начале прошлого десятилетия. Таким способом власти пытались вытянуть автомобильную пробку, которая лишь основательнее засела в аорте центральной части дорог. Сегодня плавные изгибы блестящих рельсов обещают вернуть на дороги столицы.
Завотделом международных отношений и информации Госкомитета архитектуры и градостроительства Джахангир Годжаев создает общественный резонанс: обещание правительства вернуть тихие, романтичные трамваи в хаос и пробки центральных дорог прозвучало более чем странно. Но логика у этой идеи все же есть. Как выяснилось, по одному из пяти имеющихся вариантов, трамвайные линии пройдут вдоль столичной набережной - от площади Азнефть до Зыхского шоссе. Фантазия градостроителей порадует жителей Белого города - мирные вагончики будут колесить по широким улицам Baku White City. Можно предположить, что проект этот скорее «сувенирный» и в духе оазисных изысков Приморского бульвара.
Под грифом «секретно»
architectureО том, как это будет, остается лишь гадать. Руководство Бакинского государственного проектного института - ведомства, которое занято работой над проектом в рамках разработки плана регионального развития Большого Баку, от разговоров на эту тему отказывается. Руководство Госкомитета по архитектуре и градостроительству, которое бросило в прессу резонансное заявление о возрождении трамвайных путей, также избегает дальнейших комментариев. В чем причина информационного вакуума - неизвестно. Идею обивать пороги Минтранса и городской Исполнительной власти не выдержали ни временные рамки написания этой статьи, ни относительно устойчивая нервная система журналиста. 
Словом, информация о новом проекте так и осталась тайной за семью печатями. И не важно, что новый градостроительный кодекс обязует выносить на общественное обсуждение социально значимые строительные инициативы. Что ж, будем довольствоваться малым: из сжатого сообщения Госкомитета выяснилось, что трамваями авторы этой идеи не ограничились. Ассортимент экологически чистого транспорта обещают пополнить водным такси, кроме того, в рамках проекта появится новая станция метро. На фоне пальм и кактусовых прерий приморской флоры откроется пешеходный мост, который соединит Площадь фонтанов с новым торгово-развлекательным комплексом Baku City Mall. Председатель госкомитета Аббас Алескеров сообщил о вариантах проекта, которые разработаны на основе опыта США, Австрии и Испании.
Все для человека
К сожалению, удовлетворить любопытство читателя, да и свой естественный интерес к подробностям проекта мы не можем априори. А вот насколько реальна идея возвращения трамваев на столичные дороги, в редакции газеты «Каспiй» на днях рассуждал старший преподаватель кафедры архитектурного проектирования и градостроительства Азербайджанского архитектурно-строительного университета Ильгар Алиев. Он известен как член Американского института строительного дизайна (AIBD - The American Institute of Building Design) и член Союза архитекторов Азербайджана. Помимо этого, в 2009 и 2014 гг. наш собеседник принимал участие в семинарах университетов США по вопросам городской планировки, а значит, тема зарубежного строительного опыта знакома ему не понаслышке.
- Ильгар Оруджевич, разрешите обратиться к вам с неоригинальным вопросом: что вы думаете о нашумевшей идее вернуть в Баку трамваи?
- Пожалуйста, но позвольте задать встречный вопрос: почему именно трамваи решили пустить на улицы города? Если это делается из соображений возрождения экологически чистого транспорта, о котором много говорят последнее время, почему именно трамваи, а не троллейбусы? Сам по себе трамвай неудобен для наших дорог с технической точки зрения: рельсы тянутся по центру трассы, урезая проезжую часть. Поэтому на фоне столичных пробок этот вариант, мягко говоря, неуместен. С возрождением трамвайных путей придется решать множество сопутствующих проблем, таких как проектирование остановок. Конечно, можно перенять стамбульский опыт с пешеходными мостами, но часть дорожного пути все-таки будет урезана. Троллейбусы - не менее экологичный, но более практичный вариант - не нужно перепахивать уложенный асфальт для прокладки рельсов, к тому же этот транспорт вписывается в уличное движение, ничем не отличаясь от обычных автобусов. Но это лишь мои субъективные предположения.
Решением подобных вопросов должны заниматься инженеры-проектировщики, которых у нас, к сожалению, нет. В Азербайджане, как, впрочем, на всем постсоветском пространстве, такой специальности, как городской планировщик, нет. А зря. Планирование города это не просто комплексный, философский подход к проектированию, но принцип строительства, где во главу угла ставятся удобство и интересы человека. Такой подход действует в Соединенных Штатах начиная с 50-х годов прошлого века, и довольно успешно.
- И тем не менее, трамвай - весьма популярный вид транспорта для крупных западных городов. Наши градостроители стремятся перенять опыт США, Австрии и Испании. Насколько это возможно в условиях отечественных дорог?
- Трамваи традиционно ходят в Германии и других европейских городах, но там к организации дорожного движения подходят грамотно, в комплексе инженерной планировки города. В Европе исторически сложившиеся города строго зонированы, поэтому движение на дорогах сводится к минимуму.
- Но как это им удается?
- Это тема отдельного разговора. К сожалению, мы подходим к этой проблеме сугубо технически: пытаемся устранить пробки, увеличивая ширину дорог, но этого недостаточно. Дороги не резиновые, их нельзя расширять бесконечно. С учетом динамики роста автомобилей через три года автомобильный поток уплотнится в разы. Есть более действенный способ - зонирование города. Если город разделить на разные зоны и сектора, автомобили будут двигаться по различным направлениям, и при этом каждый идет своей дорогой. Именно так поступают в странах, где остается простор для трамваев. 
Но обо всем по порядку. Великий российский урбанист Ю.П.Бочаров неоднократно говорил и писал: представления об устройстве городов и транспортных систем, которые сложились у российских политиков, градоначальников, да и значительной части нашего экспертного сообщества, лишены систематичного научного фундамента. Это диковинная смесь из постулатов, усвоенных в советское время, и туристических впечатлений от зарубежных поездок. И еще, местные специалисты - архитекторы, проектировщики, транспортники - учились по советским учебникам и техническим нормам, напрочь оторванным от современных урбанистических и транспортных реалий. У них в обиходе нет ни одной книги, отражающей концепции транспортной политики, проводимой в развитых странах, а также продвинутых зарубежных практик городского транспортного планирования.
Давайте посмотрим с этой точки зрения, что происходит сегодня на наших дорогах? Чтобы доехать до означенного пункта, автомобилисту приходится колесить по всему городу. Представьте себе, как разгрузятся дороги, если сосредоточить в одной части столицы все магазины похожего профиля - сегодня они беспорядочно разбросаны по городу. Водителя не заставишь парковаться в гараже только для того, чтобы зайти в магазин. Другое дело, если в квартале расположены все объекты нужного профиля - тогда водитель сам паркует автомобиль в гараж и пешком обходит квартал, ничто не мешает ему вернуться на противоположную сторону дороги по пешеходному переходу. Если человек не находит то, что ему нужно, тратить время на поиск, колеся по всему городу, нет смысла. Потому что в других кварталах этого точно нет.
Сегодня магазины и компании, занимающиеся услугами, разбросаны по всему городу. Человек, которому дорого время, не может из-за одного объекта переходить на другую сторону дороги по подземному переходу и только по разрешенной части дороги. Он ищет короткий путь, усложняя дорожное движение. Когда я говорю о необходимости зонировать город по секторам, мне отвечают, что мы живем в демократическом государстве и диктовать инвестору, где что строить, нельзя. Я считаю, что это не демократия, это хаос. Приведу пример Турции: в Стамбуле вы не увидите магазин техники или мебели в месте продажи одежды.
- Получается, что нельзя просто вернуть трамваи на улицы - для этого нужно пересмотреть инженерно-градостроительные основы нашего города, решать проблему чрезмерной загруженности дорог?
- Именно. Этой проблемой должны заниматься не только архитекторы-градостроители, но главным - образом планировщики, инженеры и даже социологи. Безусловно, решение упирается в финансы, но не это главное. Важно, какую пользу такой подход принесет нам в будущем. Принцип планировки города должен исходить из простого правила - строить не для общества, а для человека.

Тамила ХАЛИЛОВА

http://www.kaspiy.az/news.php?id=9238


]]>